وام مسکن؛ رویایی دور از دسترس با اقساط سنگین و هزینه‌های پنهان

پرداخت وام جدید ۲.۴ میلیارد تومانی اوراق تسهیلات مسکن در شبکه بانکی آغاز شده است؛ وامی که اگرچه در ظاهر گامی بلند برای کمک به خانه‌دار شدن محسوب می‌شود، اما در عمل با هزینه‌های جانبی و اقساطی سرسام‌آور، تنها سهم ناچیزی از قیمت مسکن در پایتخت را پوشش می‌دهد.

به گزارش پایگاه خبری رکن۴ و بر اساس اعلام بانک مرکزی و پس از تصویب افزایش سقف تسهیلات در ۲۷ مرداد، سقف جدید وام خرید مسکن برای متقاضیان گروه‌های خویشاوندی (زوجین، والدین و فرزندان، خواهران و برادران) در تهران به ۲ میلیارد تومان، در مراکز استان‌ها و شهرهای بالای ۲۰۰ هزار نفر به ۱.۶ میلیارد، و در سایر مناطق به ۱.۲ میلیارد تومان رسیده است. برای متقاضیان انفرادی نیز این مبلغ در تهران یک میلیارد، در مراکز استان‌ها ۸۰۰ میلیون و در سایر شهرها ۶۰۰ میلیون تومان تعیین شده است.

نرخ سود این تسهیلات ۲۲.۵ درصد در سال اعلام شده و دوره بازپرداخت آن بسته به روش انتخابی، حداکثر ۱۲ سال (ساده) یا ۱۰ سال (پلکانی) خواهد بود. همچنین بر اساس قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت، به ازای هر فرزند زیر ۲۰ سال (تا سقف ۴ فرزند)، ۲۵ درصد به سقف وام اضافه می‌شود، مشروط به اینکه نرخ باروری شهرستان محل تولد پدر و فرزند زیر ۲.۵ باشد.

متقاضیانی که پیش از این پرونده خود را شروع کرده اما قراردادشان نهایی نشده، می‌توانند با مراجعه به شعبه، درخواست استفاده از سقف جدید را ارائه دهند.

اما واقعیت میدانی چه می‌گوید؟ با توجه به جهش اخیر قیمت مسکن در تهران و تخمین میانگین مترمربعی بیش از ۲۰۰ میلیون تومان، این وام حداکثر ۱۲ متر از مساحت یک آپارتمان در منطقه متوسط پایتخت را پوشش می‌دهد؛ رقمی که در مقایسه با دهه قبل که وام‌های مسکن بخش قابل‌توجهی از قیمت خانه را تأمین می‌کرد، بسیار ناچیز است.

هزینه پنهان اما بزرگ این وام، خرید اوراق تسهیلات مسکن (تسه) است. برای دریافت کامل ۲.۴ میلیارد تومان (شامل ۲ میلیارد وام خرید و ۴۰۰ میلیون وام جعاله)، متقاضی نیاز به خرید ۴۸۰۰ برگ اوراق دارد که با قیمت فعلی هر برگ (حدود ۹۲ هزار و ۸۴۹ تومان)، هزینهای بالغ بر ۴۴۵ میلیون تومان به همراه دارد. عملاً از مبلغ اسمی وام، تنها ۱.۹۵۵ میلیارد تومان نصیب خریدار می‌شود و افزایش سقف وام در عمل تا حد زیادی خنثی می‌شود.

اقساط ماهانه این تسهیلات نیز فشار سنگینی بر دوش متقاضیان وارد می‌کند؛ قسط وام ۲ میلیارد تومانی ماهانه ۴۰.۳ میلیون تومان و قسط وام جعاله ۴۰۰ میلیونی ۱۱.۶ میلیون تومان است که در پنج سال اول (دوره هم‌پوشانی بازپرداخت هر دو وام)، جمع اقساط به حدود ۵۱.۵ میلیون تومان در ماه می‌رسد. همچنین مجموع سود پرداختی در طول دوره، نزدیک به ۴.۴۷ میلیارد تومان برآورد شده است.

با این اوصاف، اگرچه افزایش سقف وام مسکن می‌تواند خبری خوش‌حال‌کننده باشد، اما هزینه‌های جانبی، اقساط سنگین و شکاف عمیق با قیمت‌های روز بازار، این وام را برای بسیاری از خانوارها، به‌ویژه خانه‌اولی‌ها، به گزینه‌ای دشوار و کم‌اثر تبدیل کرده است.